Басты бет/Қаржы сөздігі

Қарыз алушының қаржы сөздігі

Қазақстандағы қарыздар мен кредиттер әлемінің терминдеріне қысқаша түсініктемелер — қарапайым тілмен, кеңсе тілінсіз. TengeZaim редакциясы құрастырған.

O OTP-кодSMS-тегі бір реттік код — сіздің цифрлық қолтаңбаңыз; оны бөтенге айту = құжатқа сіздің атыңыздан қол қою. А АвтотөлемБелгіленген күні картадан төлемді автоматты есептен шығару. Ұмытшақтықтан болатын мерзім өткізуден қорғайды, бірақ шоттағы қалдықты бақылауды талап етеді. А АЕКҚазақстан заңдары айыппұлдарды, шектер мен лимиттерді белгілейтін шартты бірлік. АЕК мөлшері жыл сайын бекітіледі, сондықтан «заңдағы» сомалар өздігінен өседі. А АннуитетТең төлемдермен өтеу схемасы: ай сайын бір сома, ішінде пайыз бен негізгі борыштың арақатынасы өзгеріп отырады. Б БЖКБорыштық жүктеме коэффициенті — табыстың қарыз төлемдеріне кететін үлесі; мақұлдаудың негізгі сүзгісі. Б БиометрияОнлайн несие ресімдегенде жеке басты бет арқылы растау; «бөтен ЖСН-ге» займдардан басты қорғаныс. Ж Жеңілдікті кезеңЖаңа клиенттерге промо-шарттар — мерзімінде дәл қайтарғанда алғашқы займ дерлік тегін. Ж ЖСНМемлекет пен қаржы ұйымдары адамды сәйкестендіретін 12 таңбалы нөмір. Онсыз Қазақстанда онлайн-займ рәсімделмейді. Ж ЖТСМЖылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі — барлық төлемдерді қосқандағы займның нақты бағасы. К КепілгерҚарыз алушы төлеуді тоқтатса, бөтен борышты өтеуге міндеттенетін адам; онлайн-микронесиелерге талап етілмейді. К КоллекторларҚР заңы бойынша және АРРФР қадағалауымен жұмыс істейтін заңды борыш өндірушілер. Өкілеттіктері қатаң шектелген: қорқыту, түнгі қоңыраулар мен қысым — заңнан тыс. К Кредиттік бюроЕл бойынша барлық қарыз алушылардың кредиттік тарихын сақтап, кредиттік рейтинг есептейтін ұйымдар. К Кредиттік демалысҚиындық кезеңінде несие төлемдерінің уақытша үзілісі немесе азаюы; Қазақстанда автоматты емес, кредиторға өтінішпен ресімделеді. К Кредиттік рейтингКредиттік бюро тарих деректері бойынша есептейтін сенімділігіңіздің сандық бағасы. Нақты МҚҰ скорингіне тең емес, бірақ кредиторлар сізді жалпы қалай көретінін көрсетеді. К Кредиттік тарихБарлық кредиттеріңіз бен төлемдеріңіздің досьесі — кредиторлар шешім алдында оны міндетті түрде оқиды. М МҚҰМикроқаржы ұйымы — шағын әрі жылдам займдарға арналған лицензиялы кредитор. Н Несие бойынша сақтандыруНесиені ресімдеу кезіндегі қосымша ақылы қызмет. Кепілсіз микронесие бойынша ол ерікті және қайтару сомасын өсіреді. О ОвердрафтБанк картасы бойынша рұқсат етілген «минус»: өтінімсіз пайдаланатын және тек пайдаланған күндер үшін төлейтін лимит. Бәріне қолжетімді емес — әдетте банктің жалақылық клиенттеріне. П ПролонгацияЗайм мерзімін ақылы ұзарту — уақытында қайтара алмасаңыз, мерзімін өткізуден құтылу тәсілі. Р РеструктуризацияҚаржылық қиындық кезінде займ шарттарын ресми өзгерту: жаңа кесте, мерзім немесе мөлшерлеме. Басты ереже — терең мерзім өткізуді күтпей, кредиторға бірден жүгіну. С СкорингҚарыз алушыны бағалайтын автоматты жүйе — өтінімді мақұлдау немесе бас тарту шешімін минуттарда қабылдайды. С Соттан тыс банкроттықҮмітсіз борыштарды eGov арқылы соттсыз есептен шығару рәсімі — бірақ салдары ауыр. Т Талап қою мерзіміКредитор борышты сот арқылы өндіре алатын мерзім. Банктер мен МҚҰ займдары бойынша ол арнайы әрі ұзақ, ал кез келген төлем немесе борышты мойындау оны қайтадан бастайды. Т Тең қарыз алушыСол шарт бойынша екінші қарыз алушы: «егер бірінші төлемей қалса» емес, бірінші күннен қатар төлейді. Онлайн-МҚҰ-да қолданылмайды. Т Тұрақсыздық айыбыТөлем мерзімін бұзғаны үшін айыппұл есептеулері; заң өсімпұл мөлшерін де, жалпы артық төлемді де шектейді. Ц ЦессияТалап ету құқығын беру: кредитор сіздің борышыңызды басқа ұйымға береді немесе сатады. Бұл ретте шарттың сомасы мен талаптары өзгермейді, тек төлемдерді алушы өзгереді. Э ЭЦҚӨз қолыңызбен қойған қолтаңбаның электрондық баламасы: ҚР ҰКО файл-кілттері. Микрозаймға әдетте SMS-код жеткілікті, бірақ мемқызметтер мен банкроттыққа ЭЦҚ керек. Қ Қайта қаржыландыруЕскі займды жабуға арналған тиімдірек жаңа займ — жаңа мөлшерлеме шынымен төмен болғанда ғана жұмыс істейді.